Hôm nay là Ngày Lễ Truyền Tin, đồng thời cũng là ngày kính Cha Thánh Gioan Bosco. Vào lúc 7g, Đức Hồng Y Ivan Dias, Chủ tịch Bộ Rao giảng Tin mừng cho các Dân tộc chủ tế Thánh Lễ Đồng tế. Đầu lễ, Cha Bề trên Cả đã giới thiệu và cám ơn ngài. Trong bài giảng, trước hết Đức Hồng Y chia sẻ cảm nghĩ như là ở nhà, tiếp đến ngài đã nhắc đến năm giấc mơ truyền giáo của Cha Thánh Gioan Bosco để nhấn mạnh đến chiều kích truyền giáo của Dòng Salêdiêng, đồng thời mời gọi toàn thể Tu Hội tiếp tục thực hiện chiều kích truyền giáo này trong các công cuộc của mình.

Sau Thánh Lễ, các thành viên Ấn Độ vô chào ngài, tôi cũng đã vào chào ngài. Cha Bề trên Cả đã giới thiệu tôi với ngài và chính tôi cũng đã giới thiệu mình đại diện Don Bosco Việt Nam và Mongolia.

Theo chương trình, hôm nay là ngày hành hương Đền Thánh Phêrô và gặp Đức Giáo Hoàng, nhưng Cha Điều hành viên cũng sắp xếp giờ làm việc thứ nhất bắt đầu lúc 9g15 để nghe Biên Bản và Nhóm soạn thảo trình bày Bản văn của Đề mục 4 “Nghèo Khó Phúc Âm”. Nghe trình bày xong, không có ai thắc mắc, Cha Điều hành viên thông báo lịch trình đi hành hương : mỗi ủy ban đi một xe pullman, khi tới nơi, sẽ vào viếng Mộ Thánh Phêrô và đọc kinh Tin Kính, tiếp đến hướng về Tượng Don Bosco và đọc Kinh Don Bosco, sau đó lên Hội trường Clementin gặp Đức Giáo Hoàng.

Đúng 10g30, 5 xe pullman khởi hành và 11g15 tới Vatican. Phái đoàn Tổng Tu nghị được đi vào lối dành riêng để vào Đền Thờ Thánh Phêrô. Sau khi vào trong, Đức Hồng Y Angelo Comastri, đặc trách Đền thờ, ra tiếp đón Cha Bề trên Cả và phái đoàn. Khi đến trước Tượng Don Bosco, ở phía trên Đài Thánh Phêrô, phái đoàn dừng lại và đọc Kinh Don Bosco cầu nguyện cho Tổng Tu nghị. Đọc kinh xong, Đức Hồng Y Angelo nhắc Cha Bề trên Cả và mọi người đọc Kinh Kính mừng và lời nguyện tắc “Đức Mẹ Phù Hội”. Sau đó Phái đoàn đi xuống Mộ Thánh Phêrô và đọc kinh Tin Kính.

Khi di chuyển, Thầy Long và tôi hãy đi đầu, cho nên chúng tôi xuất hiện trên nhiều hình chụp. Thỉnh thoảng tôi cũng thấy Cha Phước tiến lên phía trước. Tuy nhiên, khi lên Hội Trường Clementin, nhóm đi đầu định vô cửa trước, nhưng không được, vì người giữ trật tự bảo chúng tôi phải vào cửa sau, cho nên nhóm chúng tôi phải ngồi hàng cuối trong Hội Trường.

Phái đoàn Tổng Tu nghị ngồi chờ Đức Giáo Hoàng từ 12g15 đến 12g45. Có lẽ vào lúc 12g ngài đọc kinh Regina với giáo dân và chúc lành giáo dân. Đang lúc ngồi chờ, Đức Hồng Y Quốc Vụ Khanh Tarcisio Bertone vào chào Cha Bề trên Cả và phái đoàn.

Đúng 12g45, Đức Giáo Hoàng tiến vào Hội Trường, Phái đoàn Tổng Tu nghị đứng dậy vỗ tày chào đón ngài. Sau đó Cha Bề trên Cả đọc diễn văn chào đón và cám ơn Đức Giáo Hoàng. Trong bài diễn văn, Cha Bề trên Cả trình bày về công việc của Tổng Tu nghị 26 và quyết tâm của toàn thể Tu Hội muốn trung thành với đoàn sủng Salêdiêng và đam mê tông đồ được diễn tả trong câu châm ngôn “Da mihi animas, cetera tolle”. Khi nói về công cuộc rao giảng Tin Mừng và vun trồng ơn gọi, Cha Bề trên Cả đã nhắc đến nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam chúng ta.

Đáp lại, Đức Giáo Hoàng nhắc đến quyết tâm của Dòng Salêdiêng là hoạt động với Giáo Hội và vì Giáo Hội, hoàn toàn đồng thuận với Đấng Kế vị Thánh Phêrô. Đức Giáo Hoàng cũng đã nhắc đến Chủ đề của Tổng Tu nghị để mời gọi toàn thể Dòng Salêdiêng can đảm dấn thân trong sứ mệnh giáo dục giới trẻ nghèo và bị bỏ rơi, ngay cả trong những “biên cương” đầy khó khăn. Để thực hiện sứ mệnh đó, Đức Giáo Hoàng mời gọi Dòng Salêdiêng phải dành chỗ tuyệt đối cho Tình Yêu của Thiên Chúa, và thực hiện việc đào luyện vững chãi cho các hội viên, vì Giáo Hội rất cần những người có đức tin sâu xa và vững mạnh, được chuẩn bị về văn hóa, bén nhạy và tinh thần mục tử cao.

Kết thúc Bài Huấn dụ, Phái đoàn Tổng Tu nghị đứng lên vỗ tay cám ơn Đức Giáo Hoàng, rồi ngồi xuống chờ Cha Bề trên Cả và Ban Tổng Cố vấn lần lượt đến bắt tay Đức Giáo Hoàng. Cha Giám tỉnh Tỉnh Dòng Đức, vì là người Đức, cũng được hân hạnh bắt tay Đức Giáo Hoàng. Sau đó, Đức Giáo Hoàng chuyển xuống dưới để chụp hình chung với phái đoàn. Lúc đó tôi thấy vài người ngồi trước tôi đứng dậy, vì lịch sự tôi không đứng dậy và cũng không dám kêu người đứng trước mình ngồi xuống. Chính vì thế, khi xem hình, tôi không thấy mặt mình, cho nên tôi cảm thấy tiêc tiếc, giá mà …

Khi ra khỏi Hội Trường, tôi đã bắt tay và chào Đức Hồng Y Tarcisio. Tôi đã không quên giới thiệu mình đại diện Việt Nam và Mongolia, và ngài đã đáp lại : Tôi sẽ đi thăm (Việt Nam và Mongolia). Rất có thể, một ngày gần đây, ai biết được.

Khi xuống tới mắt đất, tôi đã tranh thủ chụp hình với một anh lính cảnh vệ để làm kỷ niệm. Và 13g30 phái đoàn lên xe về lại Pisana.

Ban chiều, Tổng Tu nghị họp vào lúc 17g để nghe trình bày Bản Văn của Đề mục 5 (Những biên cương mới), sau đó tiếp tục nghe phát biểu về Bản văn của Đề mục 2 (Sư cần thiết của việc rao giảng Tin Mừng). Qua các bài phát biểu, tôi ghi nhận vài điều : trước hết, đức tin của người rao giảng Tin Mừng, Sự khẩn trương của Nước Trời là động cơ và nội dung của việc rao giảng Tin Mừng, Chúa Giêsu là trung tâm của việc rao giảng Tin Mừng.

Sau Kinh Chiều, Đại biểu của Hạt Pháp lý Đông Phương ở Nga chia sẻ về tình hình Giáo Hội Đông Phương và Hoạt động của Dòng Salêdiêng ở Nga. Một trong những thách đố là sự độc thân linh mục : đang khi Giáo Hội Đông phương cho các linh mục lập gia đình, còn Giáo hội Công giáo La Mã lại không, đây cũng là một thách đố cho ơn gọi các Dòng Tu nói chung, cho Dòng Salêdiêng nói riêng. Ngoài ra, ngài cũng giới thiệu cuộc đời của một Gám mục Salêdiêng chui (Đức Cha Andrea Sapelak). Danh tánh ngài không được ghi trong Niên Giám Tòa Thánh và Salêdiêng. Chỉ khi Đức Hồng Yslipij đến chủ sự Thánh Lễ an táng bảo phải mặc phẩm phục Giám mục cho ngài, chỉ khi đó người ta mới biết ngài là Giám mục. Ngày nay ngài ở trong Vụ án Phong Thánh.

Tối nay, khi đi về phòng, tôi đã đi ngang Khu vực Thông báo để lấy tờ Osservatore Romano được xuất bản ngay buổi chiều hôm nay, trong đó có Bài Diễn văn của Cha Bề trên Cả và Huấn từ của Đức Giáo Hoàng, kể cả tấm hình chụp chung được in màu : có người Salêdiêng làm việc trong Nhà In Vatican nhiều khi cũng có lợi.

Hôm nay Tổng Tu nghị bước vào giai đoạn cuối, vì còn khoảng 12 ngày nữa Tổng Tu nghị sẽ kết thúc.

Buổi sáng, Tổng Tu nghị dành giờ làm việc thứ nhất (9g00-10g30) cho Họp chung để nghe đọc Biên Bản, các Ủy Ban trình bày ý kiến của mình về Bản Văn của Đề mục 3 (Sự cần thiết của chiêu mộ), và Ủy Ban Pháp lý trình bày ý kiến của mình về những đề xuất của các Tu nghị Tỉnh hay cá nhân Hội viên có liên quan tới Hiến Luật và Quy Chế.

Trong giờ làm việc thứ hai, các Ủy Ban họp để bàn về Bản văn của Đề mục 4 (Nghèo khó Phúc âm) và Đề mục 5 (Những biên cương mới).

Theo Bản văn của Nhóm Soạn thảo, ngoài câu Kinh Thánh và khoản Hiến Luật, mỗi Đề mục của Văn kiện Tổng Tu nghị sẽ gồm có : Tiếng Chúa gọi – Hiện trạng – Đường hướng Hành động – Tiến trình thay đổi não trạng. Mỗi phần có 3-4 bốn điểm, ví dụ, Phần Tiếng Chúa gọi trong Bản văn của Đề mục 4 (Nghèo Khó Phúc Âm) gồm có : Chứng tá cá nhân và Cộng thể - Sứ mệnh nơi những người nghèo nhất – Sử dụng các nguồn lực với tinh thần trách nhiệm và liên đới. Còn trong Đường hướng Hành đồng, thì gồm có các cấp : Cá nhân Hội viên – Cộng thể - Tỉnh Dòng – Tu Hội.

Sau khi họp chung để nghe những thông báo cần thiết, Ủy Ban 1 chia thành 4 nhóm, mỗi nhóm phụ trách một phần, nhưng tập trung chú ý nhiều hơn vào những Đường hướng Hành động.

Ban chiều, trong giờ làm việc thứ nhất (15g30-17g00), các Ủy Ban họp tiếp. Riêng Ủy Ban 1 họp chung để nghe đúc kết các ý kiến của Nhóm.

Theo báo cáo, Ủy Ban một nhất trí với bản văn của Nhóm Soạn thảo với vài điều chỉnh về từ ngữ tiếng Anh và lối hành văn, chỉ bổ sung vài việc cụ thể ở cấp cộng thể và tỉnh.

Có một điều đáng lưu ý là hai Bản văn của Đề mục 4 và Đề mục 5 có nội dung giống nhau : trong khi Bản văn của Đề mục 4 đề cập đến “Mission among the poorest”, thì Bản văn của Đề mục 5 đề cấp đến “Main priority : poor young people”. Chính vì thế Ủy Ban 1 đề nghị chuyển nội dung của “Mission among the poorest” xuống Bẳn văn của Đề mục 5. Thay vào đó, Ủy Ban 1 đề nghị một nội dung mới với đầu đề “Presence among the poorest and Sodarity with them”

Trong giờ làm việc thứ hai, Tổng Tu nghị họp chung để nghe Ủy Ban Pháp lý tiếp tục trình bày ý kiến của mình về những đề xuất của các Tu nghị tỉnh và cá nhân Hội viên. Như đã được trình bày (tất cả là 42 điều), tôi ghi nhận có những điều đáng lưu ý sau đây :

1. Triệu tập Tu nghị Tỉnh, sáu năm hay bốn năm một lần và Triệu tập Hội nghị Tỉnh giữa thời kỳ thay thế Tu nghị Tỉnh.

2. Triệu tập Tổng Tu nghị, tám năm một lần.

3. Nhiệm kỳ của Giám tỉnh là bốn năm và có thể tái nhiệm thêm một nhiệm kỳ.

4. Cách tổ chức Tổng Tu nghị : lập chương trình cho Tu Hội.

5. Dành các Hội viên trọn thời gian cho việc sinh động Tỉnh Dòng : Quản lý, Mục vụ Giới trẻ, Đào luyện; một trong các Hội viên này là Phó Giám tỉnh.

6. Nhiệm vụ Quản lý Tỉnh được ủy thác cho người đời.

7. Trên cấp Tu hội, lập nhóm thẩm định các báo cáo, không lệ thuộc Tổng Quản lý.

8. Thêm công cuộc Trường học Cao cấp (Đại học) vào Quy Chế 13.

9. Cho ứng sinh học triết trước khi vào nhà tập.

10. Hạn chế thời hạn ở trong một cộng thể và nhiệm vụ đảm trách.

11. Ủy viên Tỉnh đặc trách Sứ mệnh Salêdiêng (nhằm phối hợp 3 lãnh vực : mục vụ giới trẻ, truyền thông và truyền giáo).

12. Bắt buộc đọc Hiến Luật mỗi năm 2 lần.

13. Điều chỉnh Quy chế 49 về đàm thoại với Bề trên.

14. Áo giáo sĩ.

15. Tuyên xưng trung thành khi đảm nhận nhiệm vụ bề trên.

16. Điều chỉnh Hiến luật 4 và 9 nói về Thánh Phanxicô Salê : dùng chữ “hiền lành” thay chữ “tốt lành”; dùng chữ “tiến sĩ Tình Yêu - amore Thiên Chúa” thay chữ “tiến sĩ đức ái - carità”.

17. Tổ chức một Tổng Tu nghị hay dành một Công Báo Ban Tổng Cố vấn bàn về Salêdiêng Sư huynh.

18. Lạm dụng tình dụng trẻ em.

19. Tổ chức một năm quốc tế về giáo dục.

20. Ngôn ngữ mới cho Hiến luật 11, 17 24, 25, v.v. : dùng những chữ khác thay chử bề trên, phục quyền, v.v.

21. Một điều kiện để làm tập sư là linh mục.

22. Đưa vào niên giám những công cuộc Salêdiêng, nhưng không có nhà/cộng thể Salêdiêng.

Như được trình bày, phần đa các đề nghị này bị Ủy Ban Pháp lý bác bỏ, nhưng có thể tiến hành bỏ phiếu thăm dò. Chỉ có hai đề nghị sẽ được thảo luận và bỏ phiếu là : Thời gian triệu tập Tu nghị Tỉnh và Thêm công cuộc Trường học cao cấp (Đại học) vào Quy chế 13. Còn hai phần nữa, Ủy ban dành cho cá nhân đọc, nhờ đó giờ họp kết thúc lúc 6g30, sớm hơn được nửa tiếng đồng hồ.

Sau Kinh Chiều, Cha Giám tỉnh Tỉnh Dòng Slovakia, bây giờ Tổng Cố vấn Vùng Bắc Âu, chia sẻ về Tỉnh Dòng Slovakia. Nhờ đó, tôi biết được Tỉnh Dòng Slovakia cũng có những công cuộc phục vụ di dân, nhất là dân Gypsies, vì theo chia sẻ, trong nước Slovakia hiện nay có 400 ngàn người Hungary, 90 ngàn người Gypsies, 40 ngàn người Czech, và số Hội viên của họ hiện nay là 240, tuổi trung bình là 44,5. Điều đáng phấn khởi là hội viên trẻ của họ khá đông (120 người, tuổi từ 25 đến 45).

Để kết thúc ngày làm việc, mấy ngày nay, vào lúc 9g tối, có tổ chức cuộc họp theo Vùng với các Tổng Cố vấn Mục vụ Giới trẻ, Truyền thông và Truyền giáo. Tối qua đã có cuộc họp của Vùng Phi Châu Madagascar. Tối nay co cuộc họp để nghe Cha Aldo Giraudo giới thiệu bộ sách Salêdiêng của Cha Arthur Lenti gồm có 7 cuốn với nhan đề : DON BOSCO, HISTORY AND SPIRIT, hiện nay đã xuất bản được 3 cuốn, cuốn thứ tư sắp được xuất bản. Tôi thấy có nhiều người đã mua 3 cuốn sách đó. Tôi cũng định mua, nhưng hình như ở Việt Nam chúng ta đã có những cuốn này. Theo Cha Aldo Giraudo, đây là bộ sách rất có giá trị cho “Salêdiêng học” trên phương diện lịch sử cũng như tinh thần.

Hôm nay là ngày họp chung. Trong giờ họp thứ nhất (9g00-10g30), Tổng Tu nghị dành thời gian để nghe đọc Biên bản, các Ủy Ban báo cáo ý kiến của mình về Bản văn của Đề mục 4 (Nghèo khó Phúc âm) và Đề mục 5 (Những Biên Cương mới), sau đó thảo luận về hai đề xuất của Ủy Ban Pháp lý (Chu kỳ của Tu nghị Tỉnh và Đưa Trường học cao cấp vào Quy chế 13.

Phần đa các ý kiến đều tập trung về Chu kỳ của Tu nghị Tỉnh (Provincial Chapter) và Hội nghị Tỉnh (Provincial Assembly). Nhiều ý kiến cứ lập đi lập lại, làm Cha Bề trên Cả phải can thiệp : Vấn đề Hội nghị Tỉnh đã có đường hướng của TTN 25 và một số Tỉnh Dòng đã tổ chức trong sáu năm qua.

Sau đó, trong giờ họp thứ hai, Tổng Tu nghị thảo luận về Bản văn của Đề mục 3 (Sự cần thiết của chiêu mộ). Có người kêu gọi thực hiện Đường hướng của Ban Mục vụ Giới trẻ. Có người nhấn mạnh đến sự đồng hành và hướng dẫn thiêng liêng. Có người nhấn mạnh đến mẫu gương sống thiện cảm và hấp dẫn. Có người nhấn mạnh đến hai chiều kích của ơn gọi Salêdiêng (Linh mục và Sư huynh). Có người nhấn mạnh đến ơn gọi của các Thành phần khác trong Gia đình Salêdiêng. Số người tham gia phát biểu ít, cho nên đến 12g30 giờ họp thứ hai chấm dứt.

Ban chiều, trong giờ hợp thứ nhất (15g30-17g00), Cha Điều Hành viên thông báo là ngày mai sẽ dành thời gian để lắng nghe Cha Phó Bề trên Cả trình bày về vấn đề lạm dụng tình dục trẻ em, sau đó sẽ được thảo luận trong Họp nhóm cũng như trong Họp chung.

Tiếp đến Tổng Tu nghi bỏ phiếu tham khảo về các đề nghị của Ủy Ban Pháp lý. Kết quả là tất cả các đề xuất của Ủy Ban Pháp lý được Tổng Tu nghị chấp thuận với số phiếu đa số tuyệt đối là 2/3 và hơn nữa.

Sau đó, Tổng Tu nghị nghe tham luận về Đề mục 4 (Nghèo khó Phúc âm). Sư Huynh Claudio Marangio (Tổng Quản lý mới) phát biểu đầu tiên. Ngài nhấn mạnh đến việc canh phòng và thận trọng không bao giờ đủ. Tiếp đến Cha Mazzali, cựu Tổng Quản lý, lưu ý tới việc liên đới các nguồn năng lực. Sau đó cũng có nhiều người phát biểu. Có người đề nghị nên dùng chữ “simplicity” hay “austerity” thay chữ “poverty”, vì trong tiếng Anh, chữ “poverty” là một điều xấu. Có người nhấn mạnh đến thái độ hoàn toàn dâng hiến cho Thiên Chúa và các linh hồn. Có người nhấn mạnh đến “Free-Libre Open Source Software System”, trong đó có Cha Filiberto Gonzalez, Tân Tổng Cố vấn Truyền thông Xã hội.

Giờ làm việc thứ hai (17g30-19g00) bắt đầu với việc giới thiệu Học viện Âm nhạc Przemysl của các Tỉnh Dòng Ba Lan, sau đó tiếp tục tham luận về Đề mục 4 (Nghèo khó Phúc âm) và bắt đầu tham luận về Đề mục 5 (Những Biên cương mới). Có người nhấn mạnh đến đối tượng ưu tiên của chúng ta là giới trẻ nghèo. Có người nhấn mạnh đến chính Thiên Chúa thúc đẩy chúng ta hướng tới những biên cương mới. Có người cho rằng bảo vệ quyền lợi trẻ em là biên cương mới. Có người cho rằng Tái Phúc âm hóa Âu Châu là biên cương mới. Có người nhấn mạnh đến “presenze nuove” và “nuove presenze”. Có người nhấn mạnh đến những hình thức công cuộc mới để gần gũi với giới trẻ nghẻo.

Hết giờ họp, giờ làm việc thứ hai mới xong phần tham luận đăng ký trước. Có lẽ hôm sau sẽ tiếp tục với phần tham luận đăng ký trong Hội trường.

Sau Kinh Chiều, Cha Marek Chrzan, Giám tỉnh Krakow, Ba Lan, chia sẻ về các hoạt động của các Tỉnh Dòng Salêdiêng ở Ba Lan. Xét về thời gian, Don Bosco đã hiện ở Ba Lan được 110. Cho dù phải sống trong chế độ Cộng Sản, Don Bosco Ba Lan không ngừng phát triển. Năm 1934, đã có hai Tỉnh Dòng. Năm 1978 có 4 Tỉnh Dòng. Hiện nay Don Bosco Ba Lan có 1.100 Hội viên trong đó có 130 Hội viên trong thời kỳ đào luyện ban đầu, tuổi trung bình là 45. Hằng nằm vẫn có nhiều tập sinh. Hiện nay họ cũng có nhiều Hội viên truyền giáo trong nhiều nước trên thế giới.